گیربکس یکی از اجزای مهم خودرو است که وظیفه انتقال قدرت موتور به چرخها را بر عهده دارد و عملکرد صحیح آن ارتباط مستقیم با کیفیت رانندگی و عمر مفید خودرو دارد. روغن گیربکس در این میان نقش اساسی ایفا میکند؛ زیرا باعث روانکاری، کاهش اصطکاک و جلوگیری از فرسایش دندهها میشود. هرگونه نشتی یا روغن ریزی گیربکس نهتنها عملکرد خودرو را مختل میکند، بلکه در صورت بیتوجهی خسارتهای سنگین و هزینههای بالای تعمیرات را به دنبال خواهد داشت.
در این مطلب به بررسی کامل روغن ریزی گیربکس ، علائم، عوارض و راههای رفع آن میپردازیم. تا انتها همراه ما باشید.
علت روغن ریزی گیربکس چیست؟
مهمترین علت روغن ریزی گیربکس، معمولاً ناشی از فرسودگی واشرها، اورینگها و سیلها، شل شدن پیچها یا آسیب بدنه گیربکس است. استفاده از روغن نامناسب یا پر کردن بیش از حد گیربکس فشار داخلی را افزایش داده و نشت ایجاد میکند. همچنین ساییدگی پلوسها و شفتها نیز باعث فشار روی سیلها و نشت روغن میشود. این مشکل موجب کاهش روانکاری قطعات داخلی، شنیده شدن صدای سایش دندهها، لرزش غیرطبیعی خودرو و حتی داغ شدن گیربکس میشود. دقت داشته باشید که عدم رسیدگی به این وضعیت در مراحل اولیه منجر به خرابی کامل دندهها و نیاز به بازسازی یا تعویض گیربکس خواهد شد.
علت روغن ریزی گیربکس 405
اصلیترین علت روغن ریزی گیربکس 405، مربوط به خرابی کاسهنمدهای پلوس است. پلوسها به گیربکس متصل هستند و در صورت پارگی یا خشک شدن کاسهنمد، روغن از این ناحیه نشت میکند. همچنین ترک یا شکستگی پوسته گیربکس در اثر ضربه از زیر خودرو یا بالا رفتن از سرعتگیرهای بلند نیز عاملی دیگر به شمار میرود. در برخی موارد واشر درپوش تخلیه یا درپوش پرکننده روغن بهدرستی آببندی نمیشود و نشتی از همان قسمت آغاز خواهد شد.
یکی دیگر از دلایل شایع در پژو 405 باز و بسته شدن غیر استاندارد گیربکس در زمان تعمیرات است که باعث آسیب به آببندیها میشود. از سوی دیگر استفاده از روغن نامناسب یا پر کردن بیش از اندازه گیربکس، فشار داخلی را افزایش داده و در نهایت منجر به روغنریزی میشود.
مالکان 405 باید در سرویسهای دورهای همواره به سطح و وضعیت روغن گیربکس توجه داشته باشند، زیرا کم شدن روغن به مرور باعث ساییدگی دندهها و بروز صدای غیر عادی در زمان تعویض دنده خواهد شد.
علت روغن ریزی گیربکس سمند ef7
خودرو سمند EF7 به دلیل ساختار موتور و گیربکس متفاوت خود، گاهی با مشکل روغن ریزی گیربکس روبهرو میشود. اصلیترین علت روغن ریزی گیربکس سمند ef7، خرابی کاسهنمد ورودی شفت کلاچ است. این بخش به دلیل فشار و اصطکاک بالا بیشتر از سایر نقاط در معرض فرسودگی قرار دارد. اگر این کاسهنمد خراب شود، روغن گیربکس به داخل محفظه کلاچ نفوذ کرده و علاوه بر کاهش سطح روغن، عملکرد کلاچ را نیز مختل میکند. همچنین شل شدن پیچهای پوسته گیربکس یا آسیب به واشر آببندی میان قطعات مختلف پوسته از دیگر دلایل متداول است.
در برخی موارد مشاهده میشود که به دلیل ضربههای شدید از زیر خودرو یا برخورد با سنگ و موانع، پوسته گیربکس ترک خورده و نشت روغن از همین قسمت آغاز میشود. در سمند EF7 به دلیل طراحی متفاوت سیستم خنککاری، گاهی نشت مایع خنککننده با روغن گیربکس اشتباه گرفته میشود و تشخیص دقیق نیازمند بررسی تخصصی توسط مکانیک است. توجه داشته باشید که در صورت بیتوجهی، روغنریزی باعث کاهش شدید روانکاری دندهها شده و صدای سایش هنگام رانندگی افزایش مییابد. شایان ذکر است که گیربکس و رادیاتور در برخی نسخهها به هم نزدیک هستند و این موضوع گاهی باعث تشخیص اشتباه میشود.
علت روغن ریزی گیربکس 206
خودرو پژو 206 نیز همانند بسیاری از محصولات دیگر ایرانخودرو، مستعد روغنریزی در سیستم گیربکس است. مهمترین علت روغن ریزی گیربکس 206، خرابی کاسهنمد پلوسها است که به دلیل کارکرد زیاد و قرار گرفتن در معرض گرد و خاک و گرما دچار پارگی یا خشکشدگی میشوند. روغنریزی از این ناحیه بیشتر در مدلهای قدیمی 206 مشاهده میشود. از سوی دیگر درپوش پرکننده و تخلیه روغن گیربکس در صورت شل بودن یا استفاده از واشر نامناسب باعث نشت روغن خواهند شد.
ترکهای ریز روی پوسته گیربکس به دلیل ضربات شدید از زیر خودرو نیز عامل دیگری است که گاهی تشخیص آن دشوار است. در برخی موارد مالکان 206 از روغنهای غیراستاندارد یا غیر همخوان با مشخصات توصیهشده استفاده میکنند که این امر موجب کاهش خاصیت روانکاری و تخریب زودهنگام آببندیها میشود. پر کردن بیش از حد روغن گیربکس باعث بالا رفتن فشار داخلی شده و نشتی از محل ضعیفترین آببندی رخ میدهد. توجه به سطح روغن در بازههای زمانی مشخص، بررسی منظم زیر خودرو برای مشاهده لکههای روغن و مراجعه به تعمیرکار متخصص هنگام مشاهده هرگونه نشتی از نکات مهمی است که در نگهداری گیربکس پژو 206 باید رعایت شود.
علائم روغن ریزی گیربکس کدام اند؟
روغنریزی گیربکس معمولا با علائمی همراه است که با کمی دقت قابل تشخیص است. یکی از واضحترین علائم وجود لکههای روغن در زیر خودرو پس از پارک طولانیمدت است. این لکهها اغلب به رنگ قرمز یا قهوهای تیره هستند و با بوی خاص روغن گیربکس شناخته میشوند. کاهش سطح روغن در گیج یا مشاهده صدای غیرعادی هنگام تعویض دنده نیز از نشانههای دیگر به شمار میرود.
در بسیاری از مواقع راننده متوجه سنگین شدن یا تأخیر در جا رفتن دندهها میشود. این مشکل اغلب به دلیل کاهش سطح روغن و کم شدن روانکاری قطعات داخلی گیربکس به وجود میآید. ادامه این وضعیت باعث شنیدن صدای سایش دندهها هنگام حرکت و حتی ایجاد لرزش غیرطبیعی خودرو خواهد شد. به عنوان نمونه، اگر پراید دارید و نمیدانید علت روغن ریزی گیربکس پراید از کجاست ؟ باید بگوییم بوی سوختگی یا داغ شدن بیش از حد گیربکس از علائم اصلی روغن ریزی گیربکس پراید است که به دلیل اصطکاک شدید میان قطعات رخ میدهد. همچنین، چرب شدن سطح گیربکس یا اطراف پلوسها نشانه واضحی از این مشکل به شمار میرود. در خودروهایی مانند پراید، بروز چنین علائمی هشداری جدی است و اگر در همان مراحل اولیه برطرف نشود، خرابی کامل دندهها و نیاز به بازسازی یا حتی تعویض کامل گیربکس را به دنبال خواهد داشت.
عوارض روغن ریزی گیربکس
روغن گیربکس نقش حیاتی در کاهش اصطکاک و جلوگیری از فرسایش دندهها دارد، به همین دلیل روغنریزی و کم شدن سطح آن عوارض جدی برای خودرو به دنبال دارد. اولین عارضه کاهش روانکاری است که باعث افزایش اصطکاک و تولید صدای ساییدگی در زمان حرکت یا تعویض دنده میشود. ادامه این وضعیت به سایش دندهها و خراب شدن یاتاقانها منجر میگردد. در خودروهایی با گیربکس دستی، نشتی روغن حتی روی عملکرد کلاچ نیز اثر میگذارد و باعث لغزش یا بوی سوختگی صفحه کلاچ خواهد شد.
از سوی دیگر کاهش روغن به افزایش دمای گیربکس منجر میشود که این امر ترکخوردگی و تغییر شکل قطعات داخلی را تسریع میکند. لرزش و ضربه هنگام تعویض دنده، گیر کردن در دنده خاص و کاهش عمر مفید گیربکس از دیگر پیامدها است. بیتوجهی به این مشکل در نهایت موجب خرابی کامل جعبهدنده و نیاز به تعمیر اساسی یا تعویض آن خواهد شد که هزینههای بسیار بالایی دارد.
نحوه تشخیص روغن ریزی گیربکس
تشخیص روغن ریزی گیربکس فرآیندی است که نیاز به دقت و بررسی چند بخش مختلف خودرو دارد. اولین روش توجه به لکههای روغن زیر خودرو پس از پارک طولانی است. اگر رنگ لکه قرمز یا قهوهای تیره همراه با بوی خاص باشد، احتمال نشتی از گیربکس بسیار زیاد است. در مرحله بعد باید سطح روغن گیربکس از طریق گیج یا درپوش پرکننده بررسی شود. کاهش غیرمعمول سطح روغن بدون دلیل مشخص نشاندهنده وجود نشتی است.
بازدید بصری از اطراف پوسته گیربکس، محل اتصال پلوسها، کاسهنمدها و واشر درپوش تخلیه نیز اهمیت دارد، زیرا در این نواحی اغلب روغن به صورت قطرات چسبیده یا چربشدگی قابل مشاهده است. در بعضی موارد برای تشخیص دقیقتر از رنگ مخصوص نشتییاب یا دستگاه فشارسنج استفاده میشود تا محل دقیق خروج روغن مشخص شود. همچنین بررسی عملکرد خودرو در حین رانندگی نیز کمککننده است؛ اگر دندهها به سختی جا بروند یا صدای غیرعادی شنیده شود، احتمال نشتی و کمبود روغن افزایش پیدا میکند.
مطالعه بیشتر: علت تقه زدن گیربکس چیست؟
هزینه روغن ریزی گیربکس چقدر است؟
هزینه برطرف کردن روغن ریزی گیربکس ثابت و مشخص نیست و بر اساس شرایط مختلف تغییر میکند. نوع خودرو، شدت آسیب، محل دقیق نشتی و قطعاتی که باید تعویض شوند، از مهمترین عواملی هستند که روی قیمت نهایی تأثیر میگذارند. برای مثال اگر مشکل تنها مربوط به کاسهنمد یا اورینگ باشد، هزینه نسبتا پایین خواهد بود؛ زیرا این قطعات قیمت کمی دارند و بیشتر دستمزد تعمیرکار تعیینکننده است. اما در صورتی که پوسته گیربکس ترک خورده یا نیاز به باز و بسته شدن کامل گیربکس باشد، هزینهها به شکل قابل توجهی افزایش مییابد.
در این میان، هزینه روغن ریزی گیربکس پراید نسبت به خودروهای وارداتی کمتر است، زیرا قطعات آن در دسترستر بوده و فرآیند تعمیر پیچیدگی کمتری دارد. البته شدت آسیب و میزان نشتی همچنان نقش تعیینکنندهای در قیمت نهایی دارند. خودروهای وارداتی نیز به دلیل کمبود قطعات یدکی یا پیچیدگی تعمیرات، هزینه بیشتری نسبت به خودروهای داخلی دارند.
نحوه گرفتن روغن ریزی گیربکس خودرو
رفع مشکل روغن ریزی گیربکس نیازمند بررسی دقیق محل نشتی و انتخاب روش مناسب برای ترمیم است. در موارد ساده مانند خرابی کاسهنمد پلوس یا شفت، تعویض این قطعه بهطور کامل مشکل را برطرف میکند. اگر نشتی از محل درپوش تخلیه یا پرکننده باشد، تعویض واشر یا محکم کردن پیچها کافی خواهد بود. در صورت ترکخوردگی جزئی پوسته گیربکس، استفاده از چسبهای مخصوص آببندی گزینهای موقت است. اما بهترین راهکار تعویض یا جوشکاری اصولی پوسته است.
برای نشتیهای ناشی از باز و بسته شدن غیر استاندارد گیربکس، باید گیربکس توسط تعمیرکار باز شده و تمامی اورینگها و واشرها مجددا نصب شوند. پس از رفع نشتی، روغن گیربکس باید تخلیه شده و روغن استاندارد و تازه جایگزین گردد. استفاده از چسبهای آببندی یا مکملهای ضد نشتی تنها بهعنوان راهحل موقت توصیه میشود و در صورت گستردگی مشکل تاثیر چندانی نخواهد داشت.
انواع چسب روغن ریزی گیربکس
چسب روغن ریزی گیربکس در دستهبندیهای مختلفی تولید میشود و هرکدام برای شرایط خاصی کاربرد دارند. برخی از این چسبها پایه سیلیکونی دارند که به دلیل خاصیت الاستیکی، مقاومت بالا در برابر حرارت و فشار روغن، گزینهای مناسب برای درزگیری گیربکس است.
نوع دیگر چسبها، بر پایه پلیاورتان ساخته میشوند که دوام زیادی در برابر ارتعاش و فشار مکانیکی ایجاد کرده و مانع نشت روغن از بخشهای حساس گیربکس میگردند. چسبهای آناروبیک نیز برای آببندی سطوح فلزی کاربرد دارند و در غیاب هوا سخت میشوند، به همین دلیل در پیچها و اتصالات گیربکس عملکرد قابل توجهی ارائه میدهند. علاوه بر این، برخی چسبهای اپوکسی در مواردی که ترک یا شکستگی روی پوسته گیربکس به وجود آمده باشد، برای تعمیر موقت به کار میروند.
توجه داشته باشید که انتخاب نوع مناسب چسب به عواملی مانند جنس قطعه، میزان فشار داخلی و دمای کاری بستگی دارد و استفاده صحیح از آن نقش مهمی در جلوگیری از نشتی و افزایش عمر گیربکس دارد.
چگونه از روغن ریزی گیربکس جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از روغن ریزی گیربکس نیازمند رعایت اصول صحیح نگهداری و سرویس دورهای خودرو است. اولین اقدام استفاده از روغن استاندارد و توصیهشده توسط شرکت سازنده است و انتخاب نامناسب باعث آسیب به آببندیها و کاهش عمر کاسهنمدها میشود. بررسی سطح روغن در فواصل منظم و تکمیل یا تعویض بهموقع آن از بروز فشار اضافی و کمبود روانکاری جلوگیری میکند.
افزون بر این، عبور مکرر از دستاندازها یا برخورد خودرو با موانع زیرین احتمال ترکخوردگی پوسته گیربکس را افزایش میدهد. به علاوه، در زمان تعمیرات باید از مکانیکهای مجرب کمک گرفت، زیرا باز و بسته شدن غیر اصولی گیربکس یکی از دلایل رایج نشتی است. همچنین بهتر است هنگام شستوشوی موتور و زیر خودرو، وضعیت کاسهنمدها و واشرها بررسی شود تا در صورت مشاهده نشتی جزئی، سریعا اقدام به رفع آن گردد.
بهجز نکات ذکر شده، بهکارگیری قطعات یدکی اصل و مرغوب بهخصوص در بخشهایی مانند کاسهنمد و اورینگ اهمیت فراوانی دارد. قطعات بیکیفیت دوام کمی داشته و خیلی زود دچار نشتی میشوند. رعایت این اصول ساده، علاوه بر جلوگیری از روغنریزی گیربکس، موجب افزایش عمر مفید آن و کاهش هزینههای مربوط به تعمیرات خودرو میشود.
جمعبندی
در این مقاله توضیح دادیم که روغن ریزی گیربکس یکی از مشکلات رایج در خودروهاست که در صورت بیتوجهی خسارتهای جدی و هزینههای سنگینی ایجاد میکند. مهمترین علت آن خرابی کاسهنمد، اورینگها، واشرها و ترک پوسته گیربکس است. استفاده از روغن نامناسب یا پر کردن بیش از حد نیز فشار داخلی را افزایش داده و نشتی ایجاد میکند.
علائمی مانند لکه روغن زیر خودرو، کاهش سطح روغن، سخت جا رفتن دندهها و صدای سایش از نشانههای مهم این مشکل هستند. تشخیص و رفع بهموقع، با تعویض قطعات معیوب یا آببندی اصولی، عمر گیربکس را افزایش میدهد. رعایت سرویسهای دورهای و استفاده از قطعات اصل بهترین راه پیشگیری است.
سوالات متداول:
آیا روغن ریزی گیربکس خطرناک است؟
بله، باعث کاهش روانکاری، آسیب به دندهها و هزینههای سنگین تعمیر میشود.
آیا ممکن است كاسه نمد علت روغن ریزی گیربکس پراید باشد؟
بله، خرابی یا پارگی کاسهنمد یکی از دلایل اصلی روغن ریزی گیربکس پراید است.
آیا روغنریزی گیربکس فقط در خودروهای قدیمی اتفاق میافتد؟
خیر، در خودروهای جدید نیز به دلیل خرابی قطعات یا استفاده نادرست از روغن رخ میدهد.
آیا روغنریزی گیربکس میتواند بر روی مصرف سوخت تأثیر بگذارد؟
بله، کاهش روانکاری روغن گیربکس موجب افزایش اصطکاک و مصرف سوخت بالاتر میشود.
آیا روغنریزی گیربکس میتواند باعث ایجاد بوی سوختگی شود؟
بله، روغنریزی گیربکس باعث اصطکاک بیشتر میان دندهها و قطعات داخلی میشود و این امر به تولید حرارت زیاد و بوی سوختگی منجر میشود.
