اگر هنگام حرکت خودرو احساس لرزش می‌کنید، صدای عجیب از موتور می‌شنوید یا برای روشن‌کردن ماشین باید چند بار تلاش کنید، به‌احتمال زیاد شمع خودرو شما شل شده یا نیاز به تعویض دارد. در این راهنما، هم مراحل کامل تعویض شمع خودرو را قدم‌به‌قدم یاد می‌گیرید و هم اگر شمع گیر کرده و آچار مخصوص در دسترس ندارید، راه‌حل عملی آن را خواهید دید.
مراحل تعویض شمع خودرو
اگر می‌خواهید شمع خودرو خود را تعویض کنید، پیشنهاد می‌کنیم که حتماً به سراغ مراکز متخصص در این زمینه مراجعه کنید؛ اما اگر نیازی به تعویض شمع وجود ندارد و تنها با سفت کردن آن، مشکل خودرو حل می‌شود، می‌توانید از آموزش داده شده در ادامه استفاده کنید:
- خودرو را کامل سرد کنید: زمانی که خودرو در حال حرکت است، موتور و اجزای آن خیلی گرم شده است و با دست‌زدن به قطعات آن، امکان سوختگی دست‌ها وجود دارد. بر همین اساس خودروی خود را در محل محکم و صاف پارک کنید و مطمئن شوید که موتور سرد شده است. توجه کنید که بهتر است از دستکش برای این کار استفاده کنید.
- قطعه‌ها را آماده کنید: برای آن که مانع از ورود آلودگی‌ها به موتور شوید، باید به دنبال محل نصب شمع‌ها باشید. سپس سرسیلندر و رزوه شمع را با کمک هوای فشرده یا برس بسیار نرم تمیز کنید. در مرحله بعد، برای این که هر کدام وایر شمع‌ها با دیگری مخلوط نشود، آنها را نشانه‌گذاری کنید و بعد از شمع جدا کنید.
- شمع‌های قدیمی را شل کنید: با کمک آچار شمع و با واردکردن فشار کمی به آن، شمع را شل کنید. دقت داشته باشید که فشار زیاد روی شمع، سبب آسیب به رزوه شمع یا سرسیلندر می‌شود؛ از همین رو فشار دست خود را تنظیم کنید و شمع قدیمی را جدا کنید.
- شمع را به‌صورت دستی وصل کنید: با جداکردن شمع از موتور، سلامت آنها را بررسی کنید و در صورت فرسوده بودن، به دنبال شمع جدید برای ماشین باشید. سپس شمع سالم را با کمک دست روی سرسیلندر پیچ کنید تا واشر آن به سرسیلندر برسد.
- شمع را با گشتاور مناسب سفت کنید: آچار گشتاور، برای سفت کردن شمع خودرو ضروری است؛ از همین رو می‌توانید در دفترچه راهنمای خودرو یا مطالعه دستورالعمل شرکت سازنده آن، گشتاور مناسب را برای نحوه تعویض شمع خودرو پیدا کنید. سپس با کمک آچار گشتاور، شمع را محکم کنید.
- سیم شمع را وصل کنید: بعد از آنکه مراحل تعویض شمع خودرو را به‌دقت انجام دادید و شمع را سفت‌کردن کردید، باید وایرها را بر اساس نشانه‌گذاری قبلی، به شمع‌های جدید وصل کنید و موتور را روشن کنید تا در طول چند دقیقه، به‌آرامی کار کند. البته دقت کنید که اتصال شمع‌ها به‌صورت محکم انجام شده است.
ابزار مورد نیاز برای تعویض شمع خودرو
طبیعتاً برای تعمیر هر کدام از قسمت‌های خودرو، باید ابزارهای مخصوص به آن استفاده شود؛ از همین رو اگر می‌خواهید مراحل تعویض شمع خودرو را کاملاً استاندارد و اصولی پشت سر بگذارید، باید ابزارهای زیر را در کنار خود داشته باشید:
- پیچ‌گوشتی از نوع دو سو و چهار سو
- آچار ستاره‌ای
- آچار شمع
- فرچه یا برس سیمی
البته توجه داشته باشید که اگر شمع فرسوده باشد و دیگر نتوانید از آن استفاده کنید، باید به فکر شمع جدید هم باشید. از طرفی باتوجه‌به این که شمع‌ها برای هر کدام از خودروها متفاوت است، می‌توانید از سایت‌های تخصصی شمع یاب خودرو مانند همیار حامی، برای آماده‌کردن شمع مناسب اقدام کنید. همیار حامی با ارائه بات تلگرامی شمع یاب خودرو، به شما در انتخاب و تعیین شمع مناسب خودروی خود، کمک می‌کند.
نکات مهم در تعویض شمع خودرو
تعویض شمع خودرو نیاز به تخصص و مهارت دارد؛ از همین رو درصورتی‌که قصد تعویض شمع خودرو را دارید، باید به نکات زیر توجه داشته باشید:
- شل‌شدن شمع خودرو در مدت‌زمان طولانی، بر عملکرد خودرو تأثیر منفی می‌گذارد و به موتور و سیلندرها آسیب می‌رساند. از طرفی امکان خطر نشت گازهای احتراق در دمای بالا وجود دارد؛ بنابراین حتماً در زمان مناسب، اقدام به تعویض شمع خودرو کنید.
- سوراخ‌های شمع قبل از هر چیز باید تمیز باشند؛ چون سبب کثیفی و آلودگی شمع‌ها می‌شود.
- برای جلوگیری از آسیب نخ‌های شمع، باید آنها را در هنگام خنک‌شدن کامل موتور ماشین خارج کنید.
- محکم کردن بیش از اندازه شمع خودرو، روی سوراخ‌های پیچ‌های سرسیلندر تأثیر می‌گذارند و سبب آتش‌سوزی غیرقابل‌پیش‌بینی، اختلالات در استارت موتور و تعمیرات زیادی در موتور می‌شود.
آیا ممکن است شمع خودرو باز نشود؟
در حالت کلی گرمای مستقیم موتور در نزدیکی شمع‌های خودرو قرار می‌گیرد؛ از همین رو ممکن است که جمع‌شدن کربن زیاد در شمع‌ها، سبب مسدودشدن شمع خودرو شود و شما نتوانید به‌راحتی آنها را جدا کنید.
از طرفی در برخی از موارد، مایعات موتور به اطراف یا داخل رزوه‌های شمع نفوذ پیدا می‌کند و سبب خوردگی آن می‌شود. در صورت گرفتگی و باز نشدن شمع خودرو، نحوه تعویض شمع خودرو باید درست و اصولی باشد که در ادامه چگونگی تعویض شمع خودرو را توضیح داده‌ایم:
- بعد از پیداکردن محل شمع‌ها، روغن نافذ روی آنها بزنید و شمع را سفت کنید تا روغن به داخل شمع نفوذ کند.
- حدود یک ساعت منتظر بمانید و سپس شمع را با کمک ابزار شل کنید. اگر هنوز هم شمع گیر کرد، دوباره این مراحل را انجام دهید.
- دقت کنید که اگر شمع کاملاً مسدود شده باشد، باید از متخصص مکانیک برای جداکردن آن کمک بگیرید؛ چون امکان شکستگی قطعات داخل سیلندر وجود دارد.
- اگر می‌خواهید از گرفتگی شمع‌ها جلوگیری کنید، قبل از نصب شمع جدید، حتماً آن را خشک کنید.
در خاطر داشته باشید که اگر می‌خواهید شمع باکیفیت و مناسب برای خودروی خود خریداری کنید، می‌توانید به وب‌سایت همیار حامی مراجعه کنید تا خیالتان از اصالت و مناسب‌بودن شمعی که انتخاب می‌کنید راحت باشد.
چگونه شمع موتور را بدون اچار باز کنیم؟
در حالت کلی برای تعویض و سفت کردن شمع خودرو، نیاز به گشتاور مناسب دارید. گشتاور شمع، نیرویی است که شما برای چرخش شمع حول محور خود وارد می‌کنید. انتخاب گشتاور مناسب، بستگی به نوع سرسیلندر و شمع و همچنین اندازه رزوه‌ها دارد.
در حال حاضر باتوجه‌به جدول انتخاب انواع شمع خودرو، سرسیلندرها با جنس‌های آلومینیوم و چدن ساخته می‌شوند و شمع‌ها به دو شکل تخت و مخروطی وجود دارند که بر اساس آنها، میزان گشتاور مشخص می‌شود. البته برای آگاهی بیشتر می‌توانید اطلاعات مربوط به این جدول را در سایت همیار حامی مطالعه کنید.
شما برای سفت‌کردن دقیق و اصولی شمع، باید آچار گشتاور مناسب را به کمک جدول زیر، تهیه کنید:
|
نوع شمع |
قطر نخ( میلی متر) |
سرسیلندر چدنی (پوند یا فوت) |
سرسیلندر آلومینیومی( پوند یا فوت) |
|
صندلی تخت (با واشر) |
18 |
25.3-32.5 |
25.3-32.5 |
|
صندلی تخت ( باواشر) |
14 |
18.0-25.3 |
18.0-21.6 |
|
صندلی تخت (باواشر) |
12 |
10.8-18.0 |
10.8-14.5 |
|
صندلی تخت ( با واشر) |
10 |
7.2-10.8 |
7.2-8.7 |
|
صندلی تخت ( با واشر) |
8 |
– |
5.8-7.2 |
|
صندلی مخروطی ( بدون واشر) |
18 |
14.5-21.6 |
14.5-21.6 |
|
صندلی مخروطی (بدون واشر) |
14 |
10.8-18.0 |
7.4-14.5 |
|
صندلی مخروطی ( بدون واشر) |
12 |
– |
7.36-14.75 |
انتخاب گشتاور مناسب بر اساس جدول، بهترین راه برای سفت‌کردن و نحوه تعویض شمع خودرو است؛ اما اگر آچار گشتاور در دسترس شما وجود ندارد، می‌توانید از طریق مراحل زیر، برای تعویض شمع اقدام کنید:
- شمع را به‌صورت دستی، تاحدامکان سفت کنید و بر اساس دستورالعمل‌های موجود در بسته‌بندی شمع، تعداد دور مشخص شده را تعیین کنید. لازم به ذکر است که برای محصولات برندهای خاص و معتبر مانند انواع شمع ngk اصلی ، اطلاعات کاملی در خصوص تعداد دور برای سفت‌کردن شمع وجود دارد. شما می‌توانید برای اطمینان از خرید شمع ngk اصلی روی همیار حامی حساب کنید و با استفاده از بات تلگرامی اصالت‌سنجی شمع همیار حامی خیالتان از اصل بودن شمع انتخابی خود، راحت شود.
- به اندازه تعداد دور مشخص شده روی بسته‌بندی، شمع را با کمک دست کامل سفت کنید یا از آچارهای مختلف برای این کار کمک بگیرید.
البته دقت این روش بسیار پایین است و امکان خطای آن خیلی وجود دارد؛ از همین رو بهتر است که به دنبال آچار گشتاور مخصوص به مدل ماشین خود باشید و این کار را به دست متخصص مکانیک بسپارید. ضمن اینکه لازم است حتما از شمع اصل برای خودروی خود استفاده کنید تا درگیر مشکلات استفاده از شمع‌های تقلبی نشوید.
بیشتر بخوانید: نحوه تشخیص شمع ngk اصل از تقلبی
آیا مراحل تعویض شمع برای انواع خودرو متفاوت است؟
بله مراحل تعویض شمع خودرو بسته به نوع و مدل خودرو متفاوت است. در واقع باتوجه‌به این که عملکرد و نوع ساخت هر کدام از خودروها با هم متفاوت است، مراحل تعویض شمع هم متفاوت است.
از مهم‌ترین مواردی که باعث می‌شود مراحل تعویض شمع خودرو متفاوت باشد عبارت‌اند از:
- نوع موتور
- طراحی پوشش موتور
- نوع شمع
- ابزارهای موردنیاز
- سیستم احتراق
ضمن اینکه در هنگام خرید شمع باید به نوع خودروی خود توجه کنید. مثلاً برای تعویض شمع خودرو پراید، نمی‌توانید از شمع پژو 405 استفاده کنید. از طرفی پیچیدگی سیستم‌های ماشین‌ها هم با یکدیگر متفاوت هستند. برای مثال محل قرارگیری شمع برای تعویض شمع سمند، با پژو 206 فرق دارد. توجه کنید که نحوه تعویض شمع خودرو پژو پارس، ال نود و دیگر ماشین‌ها هم متفاوت است البته تفاوت چندانی در مراحل تعویض آنها وجود ندارد و تنها تفاوت‌های جزئی دارد؛ اما با این وجود پیشنهاد می‌کنیم که برای اطمینان از اصولی بودن مراحل تعویض شمع خودرو، به مراکز متخصص مکانیکی مراجعه کنید و شمع باکیفیت را از مراکز معتبر تهیه کنید.
| مدل خودرو | نکته مهم |
| پراید | محل شمع‌ها نسبتاً در دسترس است؛ برای مدل‌های دوگانه‌سوز، شمع مخصوص گاز (مانند سری Torch K5RTC) پیشنهاد می‌شود. |
| پژو ۴۰۵ / پارس | معمولاً نیاز به باز کردن پوشش بالای موتور برای دسترسی کامل به وایرها دارید. |
| ۲۰۶ تیپ ۵ و ۶ | شمع‌های انژکتوری با فیلر ۱۱ رایج‌ترین گزینه‌اند؛ محل قرارگیری کمی عمیق‌تر از پراید است |
| سمند EF7 | سیستم احتراق مدرن‌تر دارد؛ توصیه می‌شود از شمع‌های دو یا چهار الکترود استفاده شود. |
علائم خرابی شمع خودرو و بهترین زمان تعویض شمع ماشین
شمع خودرو به طور معمول در اثر استفاده طولانی‌مدت، دچار زنگ‌زدگی و رسوب می‌شود. همچنین عملکرد خود را از دست می‌دهد و نیاز به تعویض پیدا می‌کند.توصیه می کنیم علائم و علت خرابی شمع خودرو را بداند و در صورتی که موراد زیر را در خودروی خود مشاهده کردید، بهتر است که به فکر تعویض شمع آن باشید:
- اگر ماشین باوجود استارت خوردن، هنوز هم روشن نمی‌شود، امکان خرابی در شمع‌های آن وجود دارد.
- زمانی که در هنگام رانندگی احساس می‌کنید که ماشین سرعت و قدرت کافی برای حرکت ندارد، احتمالاً شمع‌های آن کثیف شده است
- یکی دیگر از نشانه‌های خرابی شمع خودرو، افزایش مصرف سوخت آن است.
- اگر شمع خودرو خراب شود، سوخت آن دچار مشکل می‌شود و ماشین دود می‌کند.
- اگر خودرو در حالت ثابت روشن است و احساس لرزش در موتور آن دارید، امکان خرابی شمع‌های آن وجود دارد.
در بیشتر مواقع، زمان تعویض شمع خودرو، بر اساس تشخیص متخصصان مکانیک مشخص می‌شود. از طرفی برخی از افراد بر اساس کیلومتر، برای تعویض شمع خودرو اقدام می‌کنند؛ به این صورت که بهترین زمان برای تعویض شمع خودرو، بین 20 تا 30 هزار کیلومتر بعد از کارکرد خودرو است.
البته نوع و مدل شمع هم در زمان تعویض آن تأثیرگذار است؛ بر همین اساس اگر می‌خواهید در مدت‌زمان طولانی‌تری نیاز به خرید مجدد پیدا کنید، انواع شمع از برندهای مختلفی مانند شمع ngk باکیفیت را از فروشگاه‌های معتبر تهیه کنید.
سخن پایانی
آگاهی از نحوهٔ تعویض شمع خودرو، چه برای پراید و چه برای پژو ۴۰۵ و ۲۰۶، به شما کمک می‌کند در موارد ساده بدون مراجعه به تعمیرگاه اقدام کنید؛ اما در گیرکردگی‌های شدید یا عدم اطمینان از گشتاور صحیح، بهتر است کار را به مکانیک متخصص بسپارید. برای اطمینان از خرید شمع اصل و مناسب خودروی خود، می‌توانید از بات تلگرامی شمع‌یاب همیار حامی کمک بگیرید.
سوالات متداول
۱. شمع ماشین کجاست؟
شمع‌ها معمولاً زیر کاپوت، در انتهای وایرهایی قرار دارند که از یک نقطهٔ مشترک (کویل یا دلکو) منشعب می‌شوند. در برخی خودروها برای دسترسی کامل باید پوشش بالای موتور باز شود.
۲. هر چند کیلومتر باید شمع را تعویض کرد؟
معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ هزار کیلومتر، اما بازهٔ دقیق در دفترچه راهنمای هر خودرو ذکر شده و بین مدل‌ها متفاوت است.
۳. آیا می‌توان شمع را بدون آچار گشتاور بست؟
بله، اما با دقت پایین‌تر؛ باید شمع را با دست کاملاً سفت کرد و سپس به تعداد دور توصیه‌شده روی بستهٔ محصول، با آچار اضافه چرخاند.
۴. تعویض شمع پراید چه تفاوتی با پژو ۴۰۵ دارد؟
در پراید دسترسی به شمع‌ها ساده‌تر است، در حالی که در پژو ۴۰۵ معمولاً باید ابتدا پوشش بالای موتور باز شود.
۵. اگر شمع در سرسیلندر گیر کرده باشد چه کنم؟
روغن نافذ بزنید، حدود یک ساعت صبر کنید و با فشار کنترل‌شده شل کنید؛ اگر باز نشد، حتماً به مکانیک مراجعه کنید تا از شکستن شمع داخل سیلندر جلوگیری شود.
